Gratis verzending in NL 
& BE 
Voor veel mensen zijn wintertenen en winterhanden elk jaar weer een vervelend probleem: jeukende, pijnlijke of zelfs blauw-paarse plekken zodra het koud wordt. Maar wat zijn wintertenen precies, hoe herken je ze, en vooral: wat kun je eraan doen en hoe voorkom je dat ze terugkomen?
Wat zijn wintertenen en winterhanden?
De medische term voor wintertenen (en winterhanden) is perniones of chilblains. Dit is een ontstekingsreactie van de kleine bloedvaatjes in de huid, die ontstaat na blootstelling aan kou. Meestal openbaart deze aandoening zich op tenen en vingers, maar klachten kunnen ook voorkomen op hielen, neuspunt, oren, onderarmen en zelfs dijen. De klachten ontstaan doordat de kleine haarvaatjes zich abnormaal gedragen na afkoeling: ze herstellen niet goed, vernauwen te lang of verwijden juist te abrupt, met als gevolg een verminderde aanvoer van zuurstof en warmte. Hoewel symptomen spontaan kunnen verdwijnen als de temperaturen stijgen, kunnen ze bij sommige mensen de hele winter aanhouden of jaarlijks terugkomen. Door het gebrek aan goede doorbloeding ontstaan niet alleen pijn en jeuk, maar kunnen er ook blaren, wondjes of zweertjes vormen – vooral bij risicogroepen zoals ouderen, mensen met reuma en mensen met een slechtere bloedsomloop.
Hoe herken je de symptomen van wintertenen (of -handen) in een vroeg stadium?
Jeuk en tintelingen bij kou
Jeuk en tintelingen ontstaan bij kou of opwarming van tenen, vingers of andere lichaamsdelen.
Pijn en branderig gevoel
Tijdens opwarming kan schrijnende pijn of een branderig gevoel in de huid optreden.
Verkleuring van de huid
Aangedane plekken kleuren rood, blauwpaars of paarsblauw; scherp begrensd of diffuus verspreid.
Zwelling, blaren of wondjes
Zwelling of blaarvorming is mogelijk; ernstige gevallen leiden tot wondjes of kleine huidzweertjes.
Typische plaatsen op het lichaam
Meestal buitenzijde tenen, vingers, hielen of onderbenen; soms neus, oren, polsen of heupen.
Wintertenen oorzaak: waarom zijn vooral winter en koude risicovol?
De precieze wintertenen oorzaak is onbekend, maar het mechanisme is een abnormale reactie van de fijne haarvaatjes op kou. Normaal gesproken vernauwen grote huidvaten bij koude, zodat het lichaam warmte vasthoudt. De mini-vaatjes (haarvaten) kunnen echter te snel weer verwijden, waardoor bloed zich ophoopt en afvalstoffen blijven steken. Dit leidt tot lokale ontsteking, jeuk, zwelling en verkleuring. Factoren die bijdragen:
- Dunne of vochtige sokken, te strakke schoenen
- Blootstelling aan natte kou, wind (bij temperaturen tussen 0 en 10°C)
- Familiaire aanleg (vooral in bepaalde families komt het vaak voor)
- Meer voorkomend bij vrouwen (tot 68-79% van de patiënten is vrouw)
- Slechte bloedsomloop: bij mensen met reuma, rokers, ondergewicht, of gebruik van bepaalde medicijnen
Waarom juist in de winter? Kou in combinatie met vocht, wind en onvoldoende bescherming prikkelt het bloedvatenstelsel extra. Door snel afwisselende temperaturen (bv. van buiten naar binnen) reageren de haarvaatjes soms verkeerd, waardoor de symptomen toenemen.
Wat onze klanten zeggen:
Eindelijk oplossing voor Raynaud
Ik heb Raynaud en krijg normaal na 5 minuten al pijn. Met deze handschoenen kan ik gerust een uur wandelen met de hond. Stand 2 is vaak al genoeg. De knopjes zijn wat lastig met stijve vingers, maar dat is detail vergeleken met de winst.
Koude voeten zijn verleden tijd
Ik heb altijd last van koude voeten, zelfs binnen. Deze verwarmde sokken draag ik nu gewoon ’s avonds op de zetel. Batterijen op standje laag en ik zit er prinsheerlijk bij.
Mijn beste aankoop dit jaar
Ik ben met pensioen en wandel graag, ook in de winter. Deze sokken hebben mijn wandelplezier verdubbeld. Ik heb gewoon nooit meer last van koude tenen.
Wintertenen behandeling: wat helpt écht?
De beste wintertenen behandeling is voorkomen dat je aan kou wordt blootgesteld. De volgende tips en leefregels gelden voor iedereen:
Draag warme, droge sokken, liefst van wol of merino, die niet knellen of vochtig worden
Kies ruime schoenen met goede isolatie, en wissel ze af om vocht te vermijden
Blijf in beweging, loop rond en beweeg tenen/vingers om de bloeddoorstroming te stimuleren
Vermijd snelle temperatuurwisselingen (dus niet direct opwarmen met heet water/radiator)
Eventueel: capsaïcine-creme (recept), Midalgan Forte of vaselinecrème als de huid droog is
Bij ouderen – maar ook bij mensen die al jaren last hebben – zijn vermijden van kou, warme wollen sokken, sloffen én actief bewegen het effectiefst. Medicatie met vaatverwijders (nifedipine, diltiazem) wordt alleen in ernstige gevallen voorgeschreven vanwege bijwerkingen. Corticosteroïden, vitamine D en antibiotica hebben géén bewezen effect tegen wintertenen (NHG, Huidarts.com).
Welke sokken voor wintertenen houden je voeten het langst warm?
Wollen of merinowollen sokken houden lichaamswarmte het beste vast. Merino heeft als voordeel dat het temperatuur- en vochtregulerend werkt en minder snel zorgt voor zweetvoeten. Voor langdurig buitengebruik (wandelen, fietsen) is een dubbele laag wol – of een hielversteviging – aan te raden. Binnen kun je kiezen voor dunnere wollen sokken met een losse pantoffel. Sokken met koper- of zilverdraad worden vooral geadviseerd bij mensen met chronisch koude voeten of microcirculatieproblemen (zoals diabetes of reuma). Voor maximale warmte zijn elektrisch verwarmde sokken een uitstekende optie – vooral bij extreme kou of langdurige stilstand buiten.
Wintertenen en handen tegelijk: kan dat en hoe ga je ermee om?
Ja, het is heel normaal dat wintertenen en handen gedurende dezelfde winterperiode optreden, vooral bij mensen met aanleg voor vaatproblemen, vrouwen of mensen met reuma. De aanpak is hetzelfde: warme sokken én handschoenen, veel bewegen, acute kou vermijden en bij jeuk of pijn tijdelijk verkoelen. Gebruik voor de handen speciaal gevoerde handschoenen, eventueel met zilverdraad, om warmte vast te houden en verkleuring te voorkomen.
Meest voorkomende oorzaak bij vrouwen en reumapatiënten
Uit onderzoek blijkt dat vrouwen vaker vatbaar zijn voor wintertenen, waarschijnlijk door hormonale invloeden, dunnere huid en gevoeligheid van de haarvaten. Ook mensen met reuma hebben een extra risico; ontstekingen in de vaten en tragere wondgenezing zorgen ervoor dat simpele wintertenen sneller veranderen in blaren of wondjes. Een goede preventie en tijdige behandeling is bij deze groepen extra belangrijk (Reumazorg Nederland).
Veelgestelde vragen wintertenen
Risicofactoren: wie krijgt het meest last van wintertenen?
- Vrouwen hebben een ander hormonaal profiel; zij zijn gevoeliger voor vaatkrampen en koude-reacties
- Mensen met familiaire aanleg (erfelijkheid speelt een rol)
- Ondergewicht en verminderde vetlaag, waardoor de huid minder wordt geïsoleerd
- Rokers: nicotine vernauwt de bloedvaatjes extra
- Weinig beweging of langdurig stilzitten (bv. kantoorbaan, ouderen)
- Gebruik van vaatvernauwende medicijnen, zoals bètablokkers
- Chronische aandoeningen zoals reuma, SLE (lupus) of vaatproblemen
Zeker als je tot één van deze groepen hoort, is het essentieel om extra maatregelen te nemen bij koud weer.
Wintertenen of Raynaudfenomeen? De verschillen op een rij
| Wintertenen (Perniones) | Raynaud |
|---|---|
| Rood/blauw-paarse plekken, met zwelling | Wit, blauw, dan rood; zonder zwelling |
| Vooral herfst en winter, na koude blootstelling | Hele jaar door, ook bij emotie/stress |
| Plaats: vooral tenen, vingers, soms hielen/oor/neus | Vingers/tenen, hele vinger aangedaan |
| Meestal beperkt tot huid, soms oppervlakkige wondjes | Kleurwisselingen, maar zelden huidbeschadiging |
Wintertenen, wat te doen bij hevige jeuk of pijn?
- Niet krabben! Krabben beschadigt de huid en verhoogt de kans op (bacteriële) infecties
- Kort afkoelen met lauw water, of een natte washand voor tijdelijke verlichting
- Menthol-, aloë vera- of andere verkoelende gels kunnen jeuk verlichten
- Capsaïcine- of vaselinecrème werkt bij sommige mensen effectief
- Zijn er blaren/open wondjes of houden klachten weken aan? Raadpleeg altijd je huisarts voor passende behandeling
Sokken voor wintertenen: welke werken nu echt?
De beste sokken voor wintertenen zijn warme, ademende modellen van merinowol of zuivere wol. Deze materialen houden lichaamswarmte vast en voeren vocht goed af – essentieel om wintertenen te voorkomen. Synthetische sokken isoleren wel, maar veroorzaken sneller zweetvoeten, wat het risico op afkoeling en huidirritatie vergroot. Voor wie extra last heeft van koude voeten of een slechte doorbloeding, zijn er speciaal ontwikkelde sokken met koper- of zilverdraad die de circulatie stimuleren en statische elektriciteit tegengaan. Let op: vermijd knellende sokken met strakke elastiekranden of dikke naden, want die beperken de doorbloeding.
Wil je echter maximale bescherming tegen kou en langdurige warmtebehoud? Dan zijn elektrisch verwarmde sokken de absolute winnaar. Ze leveren constante warmte, zelfs bij vrieskou of stilstand, en zijn daarmee ideaal voor buitengebruik of chronisch koude voeten.
Sokken voor wintertenen vergeleken (2024-2025)
| Merk | Materiaal | Regulier schoeisel? | Opvallende kenmerken |
|---|---|---|---|
| SOXS | 100% (biologisch) wol | Ja | Superzacht, naadloos, zeer warm, ademend |
| STOX Energy Socks | Merino-wol met compressie | Ja, ook sportsokken | Wetenschappelijk ontwikkelde compressie |
| Sockwell | Merinowol & bamboe, compressie | Ja | Antibacterieel, ademend, goede reviews |
| Falke | Wol-mix | Ja | Luchtig, dun genoeg voor dagelijkse schoenen |
Wintertenen wat te doen om ze te voorkomen tijdens het wandelen of sporten?
- Kies sokken van wol of merino, liefst met een dubbele laag
- Draag waterdichte, ademende schoenen – géén rubberen laarzen
- Wissel schoenen als ze nat zijn
- Zorg voor extra laagje (bijvoorbeeld een dunne ondersok plus een dikke wollen sok)
- Beweeg schoenen regelmatig en blijf niet stilstaan
- Vermijd direct opwarmen aan verwarming of met zeer warm water.
Tip: er bestaan speciale wandelsokken voor wintertenen – deze zijn dikker, ademender en bieden comfortabele steun.
Natuurlijke behandeling van wintertenen: kan het zonder medicatie?
Bij het merendeel van de mensen zijn medicijnvrije behandelingen effectief. Wisselbaden met lauw/koud en lauw/warm water stimuleren de bloedsomloop. Masseer tenen of vingers dagelijks met een vette crème of natuurlijke olie voor een betere doorbloeding. Warme wollen sokken en handschoenen, een warm huis, gezonde voeding (vooral voldoende ijzer en vitamine C), en genoeg bewegen/veel wandelen zijn doeltreffend. Heb je chronische wintertenen? Dan kunnen de klachten spontaan afnemen bij ouder worden, maar discipline in leefregels blijft noodzakelijk. Lichttherapie wordt soms aangeraden bij ernstige, jaarlijks terugkerende klachten, maar het effect verschilt per persoon (bron).
Wintertenen wat te doen bij blauwe of paarse verkleuring?
- Blauwe/paarse verkleuring betekent dat de bloedvaatjes niet optimaal werken. Is er geen pijn, blaar- of wondvorming, dan is rust, warmte en bescherming tegen nieuwe kou de beste aanpak.
- Ontstaan blaren, wondjes of blijft de pijn aanhouden (>3 weken)? Raadpleeg altijd een arts.
- Roken, bètablokkers of reuma kunnen de klachten verergeren; bespreek medicatie met je huisarts bij twijfel.
Wintertenen behandeling nog effectief als het al jaren speelt?
Ja, ook chronische klachten worden meestal minder als leefregels goed worden nageleefd. Bij hardnekkige of extreem pijnlijke klachten kan de huisarts vaatverwijdende medicatie of fysiotherapie adviseren. Het beloop is vrijwel altijd gunstig: de meeste mensen zijn in het voorjaar klachtenvrij. Chronische wondjes, vooral bij oudere of reumapatiënten, vereisen extra zorg en medische begeleiding. De kans op genezing neemt toe als je structureel preventieve maatregelen treft, zelfs na jaren klachten.
Wanneer moet je met wintertenen naar de huisarts? Welke symptomen zijn onschuldig?
- Onschuldig: jeuk, tinteling, lichte zwelling of blauwe roodheid die na enkele dagen (en zonder wondjes) vanzelf verdwijnt
- Raadpleeg altijd de huisarts bij:
- Blaren, zweren of huiddefecten
- Blijvende klachten na 3 weken
- Symptomen buiten het koude seizoen (zomer, lente) of zonder duidelijke koude-blootstelling
- Heftige pijn, gevoelloosheid of tekenen dat de tenen/vingers ‘afsterven’
- Gebruik van vaatvernauwers zoals bètablokkers, in combinatie met nieuwe klachten
Bronnen
- NHG-richtlijn Perniones/wintertenen, 2019: https://richtlijnen.nhg.org/behandelrichtlijnen/perniones-wintertenen-winterhanden
- Huidarts.com: https://huidarts.com/huidaandoeningen/perniones-wintertenen/
- Reumazorg Nederland: https://reumazorgnederland.nl/wintertenen-of-het-fenomeen-van-raynaud/
- STOX Energy Socks: https://stoxenergy.com/nl/blogs/medisch/wintertenen-symptomen-en-behandelingen
- SOXS: https://soxs.co/wat-zijn-wintertenen-en-hoe-helpt-soxs/
- Boots Apotheek: https://www.bootsapotheek.nl/blog/wintertenen-en-winterhanden
Samenvatting: feiten, cijfers en praktische tips
- Incidentie: 0,9-2,1 op 1000 mensen per jaar, vrouwen 2x zo vaak als mannen\
- Meest getroffen: vrouwen, rokers, mensen met reuma, ondergewicht of een zittende leefstijl
- Symptomen: jeuk, zwelling, pijn, rood/blauwe verkleuring van tenen/vingers na koude
- Beste preventie: warme wollen sokken, losse schoenen, niet roken, droge voeten, vermijden van snelle temperatuurwisseling
- Meeste gevallen genezen spontaan in ca. 1-3 weken – bij kinderen sneller, bij ouderen/reumapatiënten kan het langer duren
